Blog o wypadaniu włosów

Do niedawna określenia łysienie androgenowe używano w stosunku do łysienia u kobiet i u mężczyzn, jednak w świetle ostatnich badań, a raczej niejako w ramach potwierdzenia różnic występujących u obu płci odchodzi się od tego nazewnictwa. Prawidłowo łysienie androgenowe nazywa się dziś łysieniem kobiecym i męskim. Nazwa w odniesieniu do mężczyzn mogłaby pozostać ta sama, bo u panów za nadmierne wypadanie włosów odpowiedzialne są faktycznie androgeny. W przypadku kobiet do głosu dochodzą również inne zaburzenia – de facto mówi się o dysfunkcji całego układu dokrewnego i gospodarki hormonalnej, czyli nie tylko efekt aktywności hormonów męskich.

Łysienie androgenowe u mężczyzn czyli męski typ łysienia

Alopecia androgenetica (łacińska nazwa tego typu łysienia) notowane jest w 95 przypadkach na każde sto przypadków łysienia. Problem dotyczy około 50% populacji pięćdziesięciolatków. W rzeczywistości łysienie to rozpoczyna się znacznie wcześniej. Pierwsze symptomy przerzedzania się włosów (pierwszy skok łysienia) wielu mężczyzn obserwuje już w wieku lat dwudziestu. Po trzydziestce problem się nasila.

Łysienie androgenowe ma bardzo charakterystyczny przebieg, stąd i angielskie określenie Male Pattern Hair Loss (męski wzór/typ łysienia). Jako pierwsze pojawiają się i pogłębiają zakola, z jednoczesnym przerzedzaniem się włosów na czubku głowy. Z czasem może dojść do niemal całkowitego wyłysienia bądź pojawienia się charakterystycznej podkowy.

Dlaczego androgeny?

Dlaczego dochodzi do takiej a nie innej reakcji na androgeny nie wiemy, wiemy natomiast, że łysienie androgenowe jest zakodowane w genach, nie wszystkie rasy są na nie podatne w tym samym stopniu, poza tym nie zawsze jego przebieg jest identyczny u wszystkich mężczyzn w rodzinie, chociaż w większości przypadków dzieje się tak, że łysina – jej kształt, rozmiar, intensywność wypadania włosów, przechodzi z ojca na syna.

Aktywność androgenów, wytwarzanych przez jądra i korę nadnerczy odpowiada za męskie cechy płciowe, również za owłosienie. W przebiegu łysienia androgenowego, często obserwowane jest równoległe zjawisko bujniejszego porostu włosów na innych częściach ciała.

Mechanizm łysienia androgenowego

Za łysienie androgenowe odpowiedzialny jest testosteron, jego pochodna dihydrotestosteron i enzym 5-alfa-reduktaza. Enzym ten katalizuje przemianę testosteronu w DHT i dzieje się to już w skórze głowy. Z uwagi na specyficzną budowę skóra jest jednym wielkim magazynem testosteronu.

Tam też dochodzi do jego przemiany w dihydrotestosteron – znacznie aktywniejszy i bardziej destrukcyjny hormon, który przylega do receptorów androgenowych w mieszkach włosowych i w ten sposób rozpoczyna się proces destrukcji włosów.

Najpierw dochodzi do ich minimalizacji to znaczy, że włosy rosną coraz słabsze i cieńsze, bo mieszki zbyt szybko przechodzą w fazę telogenu, co skraca czas rozwoju włosa. Następnie włosy rosnąć przestają, pojawia się efekt miniaturyzacji mieszków – czyli ich zmniejszenie i przesunięcie w kierunku górnych partii skóry. I tak pojawia się łysina.

Łysienie androgenowe ma najczęściej charakter skokowy tj. wzmożone wypadanie włosów pojawia się kilkukrotnie (co kilka lat). Pomiędzy skokami obszar łysienia raczej się nie powiększa.

Łysienie androgenowe u kobiet czyli kobiecy typ łysienia

W przypadku pań sytuacja nie jest aż tak klarowna jak u panów, bo łysienie typu kobiecego (Female Pattern Hair Loss) pojawia się w efekcie zaburzeń gospodarki hormonalnej, których przyczyną są znacznie bardziej złożone zjawiska. U pacjentek dotkniętych tym typem łysienia obserwuje się nie tylko nadmiar androgenów (wytwarzanych przez organizm kobiety w jajnikach i części siatkowej kory nadnerczy), ale i niedobory estrogenów. Stąd też łysienie androgenowe u kobiet aktywizuje się często w okresie menopauzy i po menopauzie.

Przebieg łysienia

U pań dochodzi najczęściej jedynie do przerzedzenia włosów, przy czym łysienie ma charakter rozlany, nie skupiony na jednym obszarze. W cięższych przypadkach dochodzi do niemal całkowitego wyłysienia. Zazwyczaj jako pierwsze wypadają włosy w okolicach ciemienia i skroni.

Niejednokrotnie łysieniu androgenowemu u kobiet towarzyszy pojawienie się trądziku i intensyfikacji wzrostu owłosienia na twarzy i innych częściach ciała.

W leczeniu tego łysienia konieczna jest konsultacja z ginekologiem i endokrynologiem.

4,3